Gastrik Bypass Ameliyatı Nedir?

Bu ameliyatta ilk olarak mide hacmi küçültülmekte ve böylece hastanın alabileceği yiyecek miktarı azalmaktadır. İkinci olarak, ince bağırsakta katedilen yol kısaldığı için besinlerin emilimi azalmaktadır. Gastrik bypass ameliyatı mide hacminin küçültülmesinin yanı sıra gıdaların emilimini de etkileyerek, vücuda faydalı olmadan atılmasını sağlamaktadır.

Gastrik Bypass (GB) Ameliyatı Tipleri Nelerdir?

Dünyada sıklıkla 2 tip GB ameliyatı teknik olarak uygulanmaktadır.

  1. Roux en Y Gastrik Bypass (RYGB)
  2. Mini Gastrik Bypass

Roux en Y Gastrik Bypass (RYGB) Ameliyatı Nedir?

RYGB ameliyatı 2 şekilde etki göstermektedir:

  1. Mide hacmi küçültülerek gıda alımı azaltılmaktadır (mide hacmi yaklaşık 25-30 cc büyüklüğündedir).
  2. Midenin büyük bölümü, 12 parmak bağırsağı ve ince bağırsağın bağlangıç kısmı devre dışı (bypass) bıra-kıldığından, yenilen gıdaların emilimi engellenmektedir.

Normalde, besinler yemek boru-sundan doğrudan mideye gelir ve oradan ilerleyerek 12 parmak bağırsağına geçer. Daha sonra ince bağırsakta ilerleyerek kalın bağırsağa geçer ve oradan da dışarı atılım gerçekleşir. RYGB uygulamasında mide, işaretli yerden stapler denilen özel aletlerle kesilip dikilerek yaklaşık 25-30 cc hacimli yeni mide poşu oluşturulur.

Bu ameliyat sonrası ortalama 18-24 ay içinde hastalar fazla kilolarının %65-80'nini kaybetmektedir. Diğer taraftan ameliyat sonrası yeni beslenme alışkanlığına daha kolay uyum dönemi geçirilmektedir.

Bu ameliyatın en önemli sıkıntısı, alınan gıdalarda meydana gelen emilim bozukluğu nedeniyle ilerleyen günlerde birtakım vitamin ve mineral eksikliklerinin oluşabilmesidir (B12 vitamini, folik asit, demir eksikliği, kalsiyum ve D vitamini yetmezliği gibi). Bu oluşturulan yeni küçük mide, eski midenin yaklaşık %5-10’luk kısmı kadardır ve dolayısıyla alınan gıda miktarı çok azalmış olur. Gıda alımını takiben, besinler yemek borusundan küçük mideye gelir ve daha sonra doğrudan ince bağırsağa geçer (büyük mide, onikiparmak bağırsağı ve ince bağırsağın ilk kısmına uğramaz). Böylelikle gıdaların tamamı, sindirim sisteminin emilimden sorumlu bu bölgelere uğramadığından, emilemeden doğrudan ince bağırsağa geçiş yapar.

Diğer taraftan devre dışı bırakılan bölgelerden gelen sekresyonlar (mide sıvısı, karaciğer safrası, pankreas sıvısı ve duedonum enzimleri) ince bağırsak ile bağlantı yapılan yerden besinlere karışarak ortak yola geçiş yapmış olur.

Mini Gastrik Bypass (MGB) Ameliyatı Nedir?

MGB ile kilo verme mekanizması tıpkı RYGB’deki gibidir. Ancak burada ameliyatın yapılışı açısından bazı teknik farklılıklar bulunmaktadır. MGB’nin en önemli avantajı, teknik olarak daha kolay uygulanabilir ve ameliyat süresinin daha kısa olması şeklinde yorumlanmaktadır.

Gastrik Bypass’ın Antidiyabetik Etkileri

Gastrik bypass sonrası kilo kaybını ve iyileştirilmiş glukoz toleransını açıklayabilen mekanizmalar;

  • Erken doyma, küçük yemek porsiyonlarına ve negatif şartlandırmaya sebep veren mide hacmi küçülmesi
  • Tam olarak belirlenemeyen mekanizmalardan dolayı, ghrelin sekresyonunun bozulması ve hafif kötü emilim yaratan üst bağırsak bypass’ı
  • PYY salımının artması ve besinlerin alt bağırsağa ulaşımının hızlandırılması
  • Konsantre karbonhidratların alınmasından dolayı Dumping sendromunun oluşumu bazı bireylerde kilo kaybına katkıda bulunur.

Prof. Dr. Halil Coşkun